16966,40%-0,29
43,85% 0,04
51,70% -0,03
7264,08% -1,56
11848,32% -0,30
Kimileri ‘güne zinde başlamak’, kimileri ‘sosyalleşmek’, kimileri ‘işe konsantrasyon sağlamak’, kimileri de ‘yorgunluk atmak’ için sarılıyor kahveye… Hal böyle olunca, modern çağın vazgeçilmezi haline gelen kahvenin tüketimi, son yıllarda 7’den 70’e hemen her kesimde hızla artıyor! Ancak dikkat! Günümüzde hem türleri hem de hazırlanma biçimleri ile sayısız şekilde karşımıza çıkan kahve, bazı kurallara dikkat edilmediğinde sağlığa fayda yerine çok ciddi zarar verebiliyor! Aromalar, şuruplar, tatlandırıcılar, kremalar ve aşırı sıcaklarda serinlemek amacıyla aşırı şekilde tüketilebilen cezbedici soğuk karışımları derken diyabetten obeziteye dek birçok sağlık sorununa zemin hazırlayabiliyor! Acıbadem Kozyatağı Hastanesi Beslenme ve Diyet Uzmanı Nur Ecem Baydı Ozman “Kahveyi ölçüsüz tüketilebilecek masum bir içecek olarak görmemek gerekir. Çünkü içeriğindeki kafeinin fazlası; anksiyete, yorgunluk, uykusuzluk ve kan basıncında yükselme gibi olumsuz etkilere neden olabilirken, bir de kahveye eklenen aromalı, şekerli şuruplar, kremalar ve süt tozları da kahveyi sağlığa çok zararlı olabilecek bir içecek haline getirebiliyor. Bu içerikler yüksek kalori değerleri ile de kilo artışına hatta diyabet ya da obezite ile ilişkili hastalıklara davetiye çıkarabiliyor. Bu nedenle kahve tüketirken dikkatli olmak gerekir” diyor. Beslenme ve Diyet Uzmanı Nur Ecem Baydı Ozman, kahve tüketimi hakkında bilinmesi gereken 9 noktayı anlattı, önemli uyarılar ve önerilerde bulundu.
Çoğumuz kahveyi ayılmak, daha dinç kalmak için tüketmekteyiz. Kahve içeriğindeki kafein uyanık kalmaya yardımcı olmaktadır ancak kahve sürekli tüketildiğinde tolerans gelişebilmekte yani aynı ayık ya da uyanık kalma halini yakalayabilmek için daha fazla miktarda kahveye gereksinim duyulabilmektedir. Bu da sizi zamanla daha fazla kahve tüketmeye ve böylece kafeinin fazlasının zararlarına maruz kalmanıza neden olabilir.
Kahveden fazla kalori alabileceğinizi biliyor muydunuz? Kahve türlerinde genel olarak 100 ml yani 1 çay bardağında 2-3 kkal bulunur ve bu anlamlı bir kalori miktarı değildir. Ancak, kahve tüketirken süt tozu, krema, şeker, süt vb eklendiğinde kahvenin kalorisi artar ve bu ekstra kalori eklenmiş hali ile kahve fazla tüketildiğinde vücutta yağlanma ve buna bağlı olarak obezite, diyabet gibi hastalıklara zemin hazırlayabilir.
Beslenme ve Diyet Uzmanı Nur Ecem Baydı Ozman “Kafeinin uyku kaçırıcı etkisi bilinmektedir. Bu nedenle kafein tercihen gün içerisinde tüketilmelidir. Yapılan bilimsel çalışmalarda; uyumadan en az 6 saat önce veya 17:00’dan önce kahve tüketiminin sonlandırılması önerilmektedir. Kahve tüketimi uyku saatine yaklaştıkça uyku kalitesini bozabilmekte, uyku süresini kısaltabilmektedir” diyor.
Sağlıklı bir yetişkin için günlük maximum 400 mg kafein tüketimi uygundur. Hamile veya emziren kişilerde ise bu miktar günde 200 mg’dır. 60 ml bir espressoda 80 mg, 1 su bardağı yani 200 ml kadar filtre kahvede ise 90 mg kafein bulunur. Bu miktarlar kahvenin türüne, yoğunluğuna göre değişebilir. Günlük maksimum kafein dozunu aşmamak için; kahve dışında, çay, kakao ve diğer içeceklerden de kafein alınabileceği göz önüne alınarak, kahve ile birlikte bu tür içeceklerin toplam tüketiminin günde üç-dört su bardağından fazla olmamasına dikkat edilmelidir.
Özellikle son yıllarda kahve çeşitliliği arttıkça, eskiden sadece yetişkinlerin içeceği olarak görülen kahve çocuk yaşta da çok sık tüketilen bir içecek haline geldi. Amerikan Pediatri Akademisi’nin; çocuk ve ergenlerin kafeinden uzak durmasını önerdiğini belirten Nur Ecem Baydı Ozman “Yapılan çalışmalarda; çocuk ve ergenlerle ilgili güvenli dozlar belirtilmemektedir bu nedenle çocuk veya ergenlerin tercih etmemesi daha güvenli olacaktır. Aromalar, şuruplar, tatlandırıcılar, kremalar ve aşırı sıcaklarda serinlemek amacıyla aşırı şekilde tüketilebilen cezbedici soğuk karışımları derken kahve tüketimi hem çocuklarda hem de gençlerde ve yetişkinlerde diyabetten obeziteye dek birçok sağlık sorununa zemin hazırlayabiliyor” diyor.
Kahve diüretik etki gösterebilir yani vücuttan böbrekler kanalı ile su atımını artırabilir. Burada önemli olan; kahve tüketiyorsak günlük yeterli miktarda su içtiğimizden emin olmamızdır. Kahve ya da çay gibi diğer kafeinli içecekler su yerine geçmez. Bu nedenle kilomuzu 30 ml ile çarpıp, çıkan sonuç kadar suyu her gün düzenli şekilde tüketmeliyiz. Örneğin; 60 kg bir kişi her gün yaklaşık 1800 ml su tüketmelidir. Hem suyu az içip hem de kahveyi sık tükettiğimizde vücuttan su atılabilir ve yetersiz su tüketimi nedeni ile vücutta ödem oluşabilir. Kahvenin kendisi doğrudan ödem yapmasa da kahve tüketimi ile birlikte yeterli su içilmiyorsa bundan kaynaklı vücutta ödem oluşabilir.
Beslenme ve Diyet Uzmanı Nur Ecem Baydı Ozman “Bazı kaynaklar sabah uyanır uyanmaz kahve tüketmemeyi, tercihen uyandıktan 1-2 saat sonra kahve tüketimini önermektedir. Çünkü sabah uyandığımızda zaten yüksek olan ve kahve içerek daha yükselen kortizol hormonunun fazla salgılanması anksiyete, yüksek tansiyon, yüksek kolesterol ve kemik erimesinin yanı sıra bağışıklık sisteminde düşüş gibi sorunlara yol açabilir. Ayrıca aç karna kahve içmek mide sorunlarına neden olabilir. Ancak yine de burada bir karar- zarar çalışması yaparak (kişinin sabah erken saatlerde kahve içerek ayılmaya ihtiyacı varsa, örneğin; araba kullanacaksa ve bunun için ayılmaya ihtiyacı varsa ve erken saatte kahve içmenin olumsuz herhangi bir etkisini hissetmiyorsa) sürekli olmamak kaydıyla kişinin kararına bırakılabilir.
Kahve ılımlı düzeylerde tüketildiğinde kalp damar sağlığını koruyabilir ancak önerilen maksimum dozların üzerinde tüketildiğinde koroner kalp hastalığı riskini artırabilir. Kahve filtre edilmeden tüketildiğinde aterojenik yani kan damarlarında daralma oluşma etkisi artabilir. Bunun aksine kahve filtre edilerek tüketildiğinde bu etki azalır ve bu haliyle kahve kalp damar sağlığı üzerinde daha olumlu etkilere sahip olur. Hali hazırda hipertansiyonu ya da kalp damar hastalığı olan kişilerin kahve tüketim miktarı ve hazırlanması konusunda çok daha dikkatli davranmaları gerekmektedir.
Beslenme ve Diyet Uzmanı Nur Ecem Baydı Ozman “Kahveye yağ yakması için tereyağ, hindistan cevizi yağı, limon, tarçın vb eklemek yanlış uygulamalardır ve bunlar kahveyi yağ yakıcı bir ürün yapmaz. Yine spordan önce kahve içmek yağ yakımına anlamlı bir katkı sağlamaz. Yağ yakmak vücutta bir kalori açığı yaratmak yani dengeli bir diyet ve düzenli egzersiz ile mümkün olabilir. Bu anlamda kahveyi zayıflamak ya da yağ yakmak için tercih ediyor olmak yanlış bir uygulama olacaktır” diyor.
