'Yakarsa Dünyayı Garipler Yakar'
Arabesk bir kültürdür.;Acılardır,Varoştur,fakirliktir-kaybetmişliktir,kaderdir.Anadoluya has bir şeydir. Arabeski geniş kitleye yaydı Müslüm.
'Müslüm Gürses her gece uyurken ağlardı, benim bildiğimi anlamadan.'diyor, Muhterem Nur.
Urfa'da Doğan Müslüm Gürses, Çok trajik bir olay nedeniyle (Annesini ve kız kardeşini Babası öldürüyor)doğduğu yer olan Urfa'dan Adana'ya taşınıyorlar.Dönem aile çay bahçelerindeki,ses yarışmasına katılıyor ve babası yarışmaya gideceği gün saçlarını makineyle tıraş ediyor ki, gitmesin. Sonraki hayatında da travmalar sürüyor.
Adana'da 18 yaşındayken ölümcül bir trafik kazası geçiriyor, öldü diye morga kaldırılıyor. Savcı otopsi için geldiğinde küçük bir el hareketiyle hayatta olduğu anlaşılıyor, tekrar doktor çağırılıyor, ancak doktor 'Bu reflekstir' deyip ölüm raporu düzenliyor. Akabinde daha büyük bir hareket yapıyor ve ameliyata alınıyor. Ancak ameliyattan sonra koku alma duyusunu yitiriyor, her şey ona ispirto gibi kokuyor.
Müslüm'ün sağ kulağı hiç işitmiyor, sol kulağı yüzde 30 işitiyor ve sağ gözü de çok bulanık görüyor.
Aslında şarkı söylemedi Müslüm, kendi felsefesini yaşadı-yaşattı.
Acıları paylaştı. Müzik kültürü çok geniş, cazdan klasiğe, Ortadoğu etnik folklorik müziklerinden bizim klasik Türk sanat müziğimize kadar. Repertuvara onun kadar hâkim başka bir müzisyen yoktur.
Hem bu müzikleri biliyor, hem de aralarındaki farkları. Birçok şarkısının sözleri kendisine ait olmasına rağmen düzenleyen adamın adıyla çıkmış. O yönüyle ön sıraları başkasına bırakan bir Anadolu terbiyesine sahip.
Şarkıcılık hayatında çizgisini hiç bozmadı hep arabesk söyledi. Kendisinin çağdaşları Orhan Gencebay -Ferdi Tayfur pop'a kaydığını görürüz .
Kardeşlerinden birini 12 Eylülde ölüyor. Asker kaçağı, dur ihtarına uymuyor ve çekip vuruyorlar.
Kendisi bir kere trafik kazasında ölümden dönüyor, bir kere bir hayranı Bursa konserinde bıçaklıyor, sadece sevgiden.
Acılarını Çukurova Kültürüyle kardı.
Murathan Mungan şiirlerini de icra etti, Leonard Cohen'i de. Semah da okudu,pop da, rock da.Halkevinde aldığı eğitim ve Adana kültürü; delikanlılık,kabadayılık,haksızlık karşısında diklenmesi...
Parayı pulu hiç umursamadı. Her zaman dürüst kaldı /Hayat ona dürüst kalmasada. İnandığı hayat felsefesinden katiyen taviz vermeyen Müslüm Gürses, eşsiz yorumuylada insanların iç dünyasında zelzeleler yaptı.
Ahmet Kaya'da her ne kadar özgün protest müzik yapmış olsada Arabesk ondada vardı (gerek sanatıyla/gerekse yaşam tarzıyla) Hangimiz dinlemedik ki Müslüm'ü...hangimizin duygularına dokunmadı ki.
Hayatın gerçeklerinde Arabesk kültür vardır,bazı yersiz Aydınlar inkar etsede;hayatın tam göbeğidir.Bence her insan zaman zaman Arabesk davranır-davranacaktırda,sadece kemikten ibaret değildir insan,duygular taşıyan bir ruhada sahip (beden ölünce ruh bir yerlere ama nereye gider ...)
Müslüm Gürses 'i o kadar yakın buldu ki insanımız,Müslüm diye hitap etti,Baba dedi,sanki aileden. Dünyada Pavorotti (operayı halka indirgedi)/bizdede Müslüm (arabeski yaydı/burjuvayada-garibanada). Kalıcılığı sanatsal üretiminde.
Kansız Devrimin Yalnız Generali Müslüm Gürses Nur İçinde Uyu.
İsmet Tanlı